Yaklaşık on yıllık emlak danışmanlığı kariyerimin çoğunu mülk kiralama ile tamamlayıp geçimimide bu yolla sağlamaya çalışmaktayım. İşe başladığım  yer olan Tuzla bölgesinden Kartal a Kadar olan bölgelerde işyeri ve konut bazında  düzinelerce  ev ve işyerini kiraya verdim.

Düzenlemiş olduğum kira kontratlarına çoğu zaman mülk sahipleri tarafından müdahaleler yapıldı. İstemeyerekte olsa kiracı aleyhine maddeler yazmak zorunda kaldım veya mülk sahibi tarafından hazırlanmış sözleşmeleri  taraflara imza ettirdim.Kanunlarımızda kiracı aleyhine madde düzenlenemez.

Anlattıklarım mülk sahiplerinin canını sıkacak olsada  yaptıkları bazı hataları paylaşmak istiyorum.

Mülk sahibi 30 yılı aşkın yaşlı ve bakımsız evini kiraya vermek istiyor. Mahalledeki bütün emlakçılara haber veriyor.Ayrıca kapıcı ve berberin ,sucu ile mahalle  bakkalınında haberi var.Kendiside bir ilan sitesine ilan girmiş. dairenin camınada sahibinden afiş asmış.

-Müşteriniz varsa getirin diyor. Oldu canım. Benim müşterim derin dondurucuda hazır. Biraz sonra arka camdan içeri sokar gezdiririm. Ön taraftan getirirsem afişini görüp seni aramasın diye.

Evde boya badana yok,yerler marley,mutfak tüplü,merkezi sistem ısıtma  var.Binada asansör ve otopark yok  banyoda şofben var oda bozuk,aidat 300 TL.  Rayiç kiradan %30  %40 fazla istiyor. Aylarca kiraya veremiyor .Üstüne üstlük ortak yakıt ve aidatı ödemek zorunda kalıyor.

Boya badana olmayan evini o berbat hali ile en iyi kiradan kiralamaya çalışıyor.Evi  kirli ve bakımsız gören kiracı mülk sahibinin istediği kiraya yanaşmıyor

Ekonomik göstergelerin iyi olduğu zamanlarda   kiracının  şartların zorlaşması sebebi ile tahliye ettiği evi ,üstüne fiyat farkı koyarak kiralamaya çalışıyor. Kira makul olsa zaten kiracı çıkmayacaktıki..Yapılan yanlışlardan biride kiralama sezonu dışında boşalan mülklerin eski kiralama fiyatının çok çok üstünde kiralanmaya çalışılması

Aracınız olsa bakım boya kasko siğorta masraflarını yaptırıp kiraya veriyorsunuz. Teslim alırken  hiçbir kiracıya arabamı boyat öyle geri ver diyemezsiniz. Bu sebeple mülkün olağan kullanımı sebebi ile oluşan arızalardan dolayı kiracı mağdur ediliyor.10 yıllık kombi arıza yapıyor. Mülk sahibi sağlamdı diyor.

Kiracının  kira ve aidatı ödemeyerek temerrüdü alışkanlık haline getirmesine aylarca ses çıkarmayan mülk sahipleri  genellikle elleri boş dönerler. Ancak avukatlara para kazandırır.Ödenmeyen aidat ve yakıt giderleri ile ilgili yöneticiyi suçluyor. Binaların çoğunda kat mülkiyeti ve kat irtifakı olmadığı için  634 sayılı kat mülkiyeti kanunlarını uygulama imkanı yok. Olanlarda ise usulüne uygun yönetim  oluşturulmamış.İşletme bütçesi yapılmamış,yapılan işletme bütçeleri usulüne uygun tebliğ edilmemiş.Çoğu zaman yönetici kendini yönetici zannederken yetkisiz olduğunun farkında bile değil.

2012 yılından bu yana yürürlükte olan 6098 sayılı  borçlar kanunundan  ve kira artış oranlarından habersiz  olarak kira sözleşmesine istediği zammı yazan ve yazdıran mülk sahipleri ,ilk hukuki  duruşmada haksız olduklarını anlayacaklar  ve çok geç kalacaklardır.

Bir çok ev sahibi  depozitoyu elden alırlar ve kira müddeti içinde o depozitoyu asla güncellemezler. Kanunlarımıza göre depozito kiracı ve kiralayan adına açılacak banka hesabına yatırılmalıdır. Depozito iadesi şartları gerçekleşmeden depozito iade edilmez. Üstüne yatarak değil

Mülk sahipleri ortağı oldukları mülkleri kiraya verirken  çoğu zaman kendi nam ve hesaplarına kira tahsilatı yaparlar. Bu durumda  kiradan doğan vergiyide kendileri öderler.Her ortak kendi adına tahsilat yapıp muafiyetten yararlanmalı.

Kira ödemelerini 500 tl ve üzeri  kısmını mutlaka banka ptt veya aracı kurumla tahsil etmiyorlar. Elden ödeme yapanlarda hem ceza  vede ispat sorunu vardır.

Kiraladıkları mülkle ilgili çifte kontrat yapanların başı maliye ile ciddi derde girer. Ayrıca  kiraya verilen yer ile ilgili  gizli ayıpları kiracıdan gizleyen mülk sahipleri daha sonra makul bir süre içinde bu durumu gidermekle mükelleftir. Gidermedikleri zaman  kiracınıa  taşınma ve tazminat giderleri ödemek zorunda kalırlar.

Kiracı adayını  kendileri seçen mülk sahipleri profesyonel bir danışman kadar secici olmayabilir. Kişisel güvenlikleride tehlikededir. Günün herhangi bir saatinde o mülkü göstermeye  çalışmakta ayrıca bir hatadır.

İşyerleri ile ilgili olan yazımı bir başka tarihte kaleme alacağım